1. Giao dịch liên kết là gì?
Giao dịch liên kết là các giao dịch kinh tế xảy ra giữa các bên có mối quan hệ đặc biệt với nhau. Mối quan hệ này có thể là quan hệ sở hữu, quan hệ kiểm soát hoặc quan hệ kinh tế phụ thuộc.
Cụ thể, theo quy định của pháp luật Việt Nam (khoản 22 Điều 3 Luật Quản lý thuế 2019 và Nghị định 132/2020/NĐ-CP), các bên được coi là có quan hệ liên kết khi thuộc một trong các trường hợp sau:
|
Stt |
Các bên liên kết |
|
1 |
01 doanh nghiệp nắm giữ trực tiếp/gián tiếp ít nhất 25% vốn góp của chủ sở hữu của doanh nghiệp kia |
|
2 |
Cả 02 doanh nghiệp đều có ít nhất 25% vốn góp của chủ sở hữu do một bên thứ ba nắm giữ trực tiếp/gián tiếp |
|
3 |
01 doanh nghiệp là cổ đông lớn nhất về vốn góp của chủ sở hữu và nắm giữ trực tiếp/gián tiếp ít nhất 10% tổng số cổ phần của doanh nghiệp kia |
|
4 |
01 doanh nghiệp bảo lãnh/cho doanh nghiệp khác vay vốn dưới bất kỳ hình thức nào ít nhất bằng 25% vốn góp của chủ sở hữu của doanh nghiệp đi vay và chiếm trên 50% tổng giá trị các khoản nợ trung và dài hạn của doanh nghiệp đi vay * Bao gồm cả các khoản vay từ bên thứ ba được đảm bảo từ nguồn tài chính của bên liên kết và các giao dịch tài chính có bản chất tương tự |
|
5 |
01 doanh nghiệp chỉ định thành viên ban lãnh đạo điều hành/nắm quyền kiểm soát của 01 doanh nghiệp khác với điều kiện: – Số lượng các thành viên được chỉ định chiếm trên 50% tổng số thành viên ban lãnh đạo điều hành/nắm quyền kiểm soát của doanh nghiệp kia; hoặc – 01 thành viên được chỉ định có quyền quyết định các chính sách tài chính/hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp kia. |
|
6 |
02 doanh nghiệp cùng có trên 50% thành viên ban lãnh đạo/cùng có 01 thành viên ban lãnh đạo có quyền quyết định các chính sách tài chính/hoạt động kinh doanh được chỉ định bởi một bên thứ ba |
|
7 |
02 doanh nghiệp được điều hành/chịu sự kiểm soát về nhân sự, tài chính và hoạt động kinh doanh bởi các cá nhân thuộc một trong các mối quan hệ: – Vợ, chồng; – Cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi, cha dượng, mẹ kế, cha mẹ vợ, cha mẹ chồng; – Con đẻ, con nuôi, con riêng của vợ hoặc chồng, con dâu, con rể; – Anh, chị, em cùng cha mẹ, anh, chị em cùng cha khác mẹ, anh, chị, em cùng mẹ khác cha, anh rể, em rể, chị dâu, em dâu của người cùng cha mẹ/cùng cha khác mẹ, cùng mẹ khác cha; – Ông bà nội, ông bà ngoại; – Cháu nội, cháu ngoại; – Cô, dì, chú, cậu, bác ruột và cháu ruột. |
|
8 |
02 cơ sở kinh doanh có mối quan hệ trụ sở chính và cơ sở thường trú/cùng là cơ sở thường trú của tổ chức, cá nhân nước ngoài |
|
9 |
Các doanh nghiệp chịu sự kiểm soát của 01 cá nhân thông qua vốn góp của cá nhân này vào doanh nghiệp đó/trực tiếp tham gia điều hành doanh nghiệp |
|
10 |
Các trường hợp khác trong đó doanh nghiệp chịu sự điều hành, kiểm soát, quyết định trên thực tế đối với hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp kia |
|
11 |
Doanh nghiệp phát sinh các giao dịch: – Nhượng, nhận chuyển nhượng vốn góp ít nhất 25% vốn góp của chủ sở hữu của doanh nghiệp trong kỳ tính thuế; hoặc – Vay, cho vay ít nhất 10% vốn góp của chủ sở hữu tại thời điểm phát sinh giao dịch trong kỳ tính thuế với cá nhân điều hành, kiểm soát doanh nghiệp/với cá nhân thuộc trong một các mối quan hệ nêu tại stt (7) của bảng này. |
2. Tại sao cần nhận biết giao dịch liên kết?
Việc nhận biết giao dịch liên kết là rất quan trọng vì:
- Nguy cơ chuyển giá: Các giao dịch liên kết có thể bị lợi dụng để chuyển giá, tức là điều chỉnh giá cả hàng hóa, dịch vụ, tài sản hoặc các khoản vay giữa các bên liên kết nhằm mục đích giảm thiểu nghĩa vụ thuế.
- Thiếu minh bạch: Các giao dịch liên kết có thể thiếu minh bạch về giá cả và điều kiện giao dịch, gây khó khăn cho việc kiểm tra, giám sát của cơ quan thuế và các bên liên quan.
- Ảnh hưởng đến lợi ích của các bên: Các giao dịch liên kết không công bằng có thể gây thiệt hại cho một trong các bên liên kết hoặc cho các cổ đông thiểu số.
3. Các biện pháp phòng tránh giao dịch liên kết có rủi ro
Để phòng tránh các rủi ro liên quan đến giao dịch liên kết, các doanh nghiệp cần thực hiện các biện pháp sau:
- Xác định rõ ràng các bên liên kết: Doanh nghiệp cần rà soát và xác định rõ ràng tất cả các bên có quan hệ liên kết với mình theo quy định của pháp luật.
- Thiết lập chính sách giá cả rõ ràng: Doanh nghiệp cần xây dựng và áp dụng các chính sách giá cả rõ ràng, minh bạch cho các giao dịch liên kết, đảm bảo giá cả được xác định theo nguyên tắc thị trường.
- Lập hồ sơ giao dịch liên kết: Doanh nghiệp cần lập và lưu trữ đầy đủ hồ sơ giao dịch liên kết, bao gồm các thông tin về các bên liên kết, nội dung giao dịch, giá cả, điều kiện giao dịch và các tài liệu chứng minh tính hợp lý của giao dịch.
- Tuân thủ các quy định về kê khai và nộp thuế: Doanh nghiệp cần tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật về kê khai và nộp thuế đối với các giao dịch liên kết.
- Kiểm tra và giám sát thường xuyên: Doanh nghiệp cần thường xuyên kiểm tra và giám sát các giao dịch liên kết để phát hiện và xử lý kịp thời các rủi ro có thể xảy ra.
4. Lưu ý quan trọng
- Việc xác định và quản lý giao dịch liên kết là một vấn đề phức tạp, đòi hỏi doanh nghiệp phải có sự hiểu biết sâu sắc về các quy định của pháp luật và có các biện pháp quản lý hiệu quả.
- Trong trường hợp cần thiết, doanh nghiệp nên tìm kiếm sự tư vấn của các chuyên gia về thuế và pháp luật để đảm bảo tuân thủ đúng các quy định của pháp luật và phòng tránh các rủi ro có thể xảy ra.
Hy vọng bài viết này đã cung cấp cho bạn thông tin chi tiết và hữu ích hơn về giao dịch liên kết, cách nhận biết và phòng tránh các rủi ro liên quan.
>> Liên hệ: Tại đây
>> Kênh Youtube Savitax: Tại đây. Đăng ký để nhận được thông báo khi có video mới nhất.
Bài viết liên quan
Thông tư 110/2026/TT-BTC: Bãi bỏ 22 Thông tư và 3 Quyết định về thuế từ 12/9/2026
Phân Biệt Đại Lý Thuế Và Dịch Vụ Kế Toán: Hai Khái Niệm Dễ Nhầm (2026)
Giảm 30% Thuế TNDN 2026-2027: Ai Được Giảm, Tính Thế Nào?